Waarom is beweging noodzakelijk?

Deze eenvoudige vraag vraagt een uitvoerig antwoord, omdat de effecten van een regelmatige bewegingstraining op lichaam en geest van de mens zeer complex en veelvuldig zijn. Kort gezegd kunnen dankzij een gematigde training de meeste van de actuele zogeheten beschavingsziekten goed onder controle worden gehouden. Hoe dat in zijn werk gaat, ervaart u hier:

Quo vadis gezondheid?

Ons gezondheidssysteem gaat al jaren richting afgrond, zonder mogelijke uitweg. Hoewel de ziekenfondsen almaar minder prestaties vergoeden, blijven de bijdragen jaar na jaar stijgen. Over die ontwikkeling kan zich alleen nog de farmaceutische industrie met zijn toenemende omzetten in de handen wrijven. Eigenlijk is het al lang duidelijk dat het zo niet verder kan.

Ziektes die tot voor enkele decennia geen groot probleem vormden, treffen vandaag een almaar groeiend gedeelte van de bevolking en de getroffenen worden bovendien altijd maar jonger. Een kleine opsomming:

De steeds verdere verspreiding van deze aandoeningen loopt parallel met een sterk toenemend tekort aan beweging en overgewicht enerzijds en steeds hogere eisen op school, op het werk en in de vrije tijd anderzijds. Onderzoeken tonen onweerlegbaar aan dat er een causaal verband tussen deze ontwikkelingen bestaat: continue beweging is voor onze gezondheid essentieel - zonder voldoende beweging met de juiste intensiteit kunnen wij niet gezond blijven. Wanneer we echter regelmatig bewegen, zetten we in ons lichaam een rist positieve processen met grote voordelen in gang.

Genezen door te bewegen

Bij gematigd bewegen wordt bijvoorbeeld het lichaamseigen zelfgenezingsvermogen, de zogeheten homeostase, geactiveerd. Ons lichaam is namelijk principieel in staat om alle benodigde voedingsstoffen zelf te produceren en de gezondheid weer in evenwicht te brengen. Heel vaak kan men daarbij ook zonder de aanschaf van dure geneesmiddelen. Naast de bovenvermelde aandoeningen kunnen ook nog tal van andere gezondheidsproblemen door de lichaamseigen krachten worden verlicht, verminderd of zelfs verholpen worden. Deze processen kunt u uitvoerig nalezen in de verschillende toepassingsgebieden en in onze uitzonderlijke getuigenissen van klanten en meningen van deskundigen. De voor de homeostase absoluut noodzakelijke stofwisseling wordt echter pas door continue beweging met gematigde intensiteit bereikt. Als we te veel zitten of liggen of ons slechts eenzijdig belasten, schiet het zelfgenezingsvermogen tekort en raakt het lichaam weer uit evenwicht.

Jörg Blech – gerenommeerd journalist bij "Zeit" en bij "Der Spiegel" – heeft in zijn boeken "Heilen mit Bewegung" en "Bewegung" een lezenswaardige verzameling van actuele studies over dit thema samengesteld. Vreemd genoeg weten zelfs artsen bedroevend weinig over de verbanden tussen beweging en gezondheid, en in de media verneemt men jammer genoeg veel te weinig over deze wonderbaarlijke resultaten.

Gewichtsbeheersing

Een gebrek aan lichaamsbeweging is de belangrijkste oorzaak voor overgewicht en vetzucht. Terwijl de mensen het 50 jaar geleden heel normaal vonden om kilometers lang te voet te gaan, brengen we nu het grootste deel van de dag zittend door. Slechts weinig mensen onderwerpen hun lichaam dagelijks aan continue fysieke belasting. Tegelijk nemen we echter bij het eten nog altijd minstens evenveel calorieën als vroeger in. Het onvermijdelijke gevolg hiervan is dat het lichaam de overtollige energie in de vorm van vet opslaat en dat we dikker worden.

Eigenlijk is vermageren heel eenvoudig: het calorieverbruik moet gewoon een beetje hoger zijn dan de calorie-inname. Wie dus graag en veel eet, moet ook veel bewegen. Beweging speelt volgens de nieuwste studie zelfs een nog grotere rol voor het gewicht dan voeding.

Geestelijke fitness

De stimulering van de stofwisseling door beweging zorgt er ook voor dat onze hersenen van meer zuurstof worden voorzien. Bovendien worden ze vooral door goed gecoördineerde bewegingen gestimuleerd en getraind. Dit bevordert de concentratie en het prestatievermogen ook elke dag. Voor hersengeleerde Johannes Holler is beweging de voorwaarde voor onze intelligentie: "Sport is een voorwaarde voor geestelijke beweeglijkheid. Als u wilt weten hoe fit uw hersenen zijn, voel dan aan je beenspieren."

Onderzoeken in scholen hebben ondertussen aangetoond dat de schoolcijfers in direct verband staan met de coördinatievaardigheden van de leerlingen. Leerlingen met een slechte evenwichtszin hebben gedurende hun schoolcarrière slechtere punten voor wiskunde en Nederlands, en typisch ook voor sport. Wie meer beweegt, is ook fitter in het hoofd.

En prof. Wildor Hollmann (Deutsche Sporthochschule Köln) zegt over de huidige ouderdomsziekten: "Met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid kan men door te bewegen Alzheimer en andere dementieziekten verhinderen."

Geestelijk evenwicht

Depressies behoren vandaag de dag bijna tot de categorie van volksziekten. Zijn de geestelijke belastingen van u werkelijk zo veel hoger dan vroeger, zijn wij gewoonweg minder belastbaar of heeft ook dit fenomeen misschien ook met een tekort aan beweging te maken? Het is een feit dat beweging doorgaans voor plezier zorgt en onze stemming verbetert. Heeft u misschien al eens een kind gezien dat op het bed of op de sofa rondhuppelt en daarbij slecht gezind is?

Door - vooral speels - te bewegen is het mogelijk om de gemoedstoestand helemaal zonder geneesmiddelen duidelijk te verbeteren.

Op de trampoline dansen of schommelen heeft onmiddellijk een positieve invloed op onze psyche, maakt ons gelukkiger, meer ontspannen en uiteindelijk ook resistenter tegen de zorgen van elke dag.
 

Waarom zijn deze verbanden niet veel bekender?

U vraagt zich wellicht af waarom men niet veel meer leest en hoort over de positieve verbanden tussen beweging en gezondheid? Vraag u zich nu eens kort af, wie buiten de betrokkenen daarvan zouden profiteren indien veel van de huidige gezondheidsproblemen plotseling opgelost zijn.

Alle bedrijven die bij het gezondheidssysteem betrokken zijn, zijn commerciële ondernemingen die heel goed verdienen aan de ziekten van mensen. In eerste instantie gaat het er bij hen jammer genoeg niet om uit te zoeken wat het beste is voor de patiënten, maar wat het beste voor de concerns en hun aandeelhouders is. Dus waarom zouden zij ervoor zorgen dat ze daar minder te doen hebben of minder zouden verdienen?

De jaar na jaar stijgende ziekenfondsbijdragen belanden jammer genoeg niet in de verbetering van de algemene gezondheidssituatie, maar in eerste instantie in de zakken van de farmaceutische industrie. Daarom moeten wij ons zelf ertoe brengen onze gezondheid in de hand te nemen en er actief toe bijdragen opnieuw correct en voldoende te bewegen.

Hoeveel moeten we dan bewegen?

Slechts enkelen gebruiken tot nu de wetenschappelijke bevindingen over beweging optimaal in hun voordeel om. Want met beweging is het net zoals met elke andere "werkzame stof": de dosering is bepalend of er geen enkele werking optreedt, er positieve effecten optreden of er beschadiging aan het lichaam ontstaat. En slechts weinigen slagen erin de juiste intensiteit van de evenwichtsoefening te vinden:

Sommigen hebben gewoonweg geen zin om te sporten en trainen dan ook (bijna) niet. Velen onder hen associëren al sinds de schooltijd sport met prestatiedrang en faalangst. Eigenlijk weten ze perfect dat ze meer moeten bewegen, maar ze zijn al te traag geworden, hebben te weinig zelfvertrouwen, schamen zich, laten de interne chaos al te veel woekeren en de overhand nemen en zitten ten slotte almaar vaker voor de tv, in plaats van meer te bewegen.

Anderen vervallen dan weer in extremen, gaan gretig op de prestatiedrang in en muteren in hun vrije tijd tot "topsporter"'. Conform het motto "Veel helpt ook veel" doen ze dan bijv. mee aan een marathon. Eigenlijk moeten ze weten dat een dergelijke marteling negatieve gevolgen heeft voor het lichaam. Hart, spieren en gewrichten raken totaal overbelast en zouden eigenlijk tijdens de wedstrijd helse pijn moeten lijden, ware het niet dat de daarbij vrijkomende lichaamseigen endorfine de pijn onderdrukt. Men loopt urenlang op het randje van een totale ineenstorting in de overtuiging dat men zijn lichaam een dienst bewijst. Onbegrijpelijkerwijze krijgen deze hardloopwedstrijden dan ook nog vaak ondersteuning en publiciteit van ziekenfondsen, die eigenlijk beter zouden moeten weten.

Conclusie:

Ook bij beweging moet men de kerk in het midden houden. Studies tonen overduidelijk aan dat sport zonder prestatiedrang de grootste winst oplevert. Twee, drie keer per week gematigd bewegen (dus bij gemiddelde belasting) met veel plezier in plaats van stress heeft voor lichaam en geest de meest positieve uitwerkingen zonder dat men angst moet hebben voor schadelijke bijwerkingen.