Tips om reuma klachten te verminderen

27.04.2016
Reuma klachten verminderen

Maar liefst 2 miljoen Nederlanders hebben een reumatische aandoening. Onder andere door vergrijzing wordt verwacht dat dit aantal alleen maar zal toenemen. Reuma is een verzamelnaam voor meer dan 200 aandoeningen die spieren, pezen en/of gewrichten aantasten en die niet veroorzaakt worden door een ongeval of blessure. 

De volgende klachten komen veel voor bij reuma:
- Het dik en warm worden van gewrichten
- Langdurige pijn in spieren en/of gewrichten
- Last van pijn en stijfheid als je even hebt gezeten/gelegen en vervolgens weer in beweging komt


Bij het constateren van bovenstaande klachten, is de kans groot dat er sprake is van reuma. Het is dan belangrijk om een diagnose te laten stellen bij de huisarts, ook wanneer je de kans zelf niet groot acht. Door het hebben van zekerheid over het wel of niet hebben van reuma en de daarbij horende vorm, kan meer informatie gewonnen worden. Een verdieping over de aard van de reuma-vorm helpt bij het bestrijden van ziekteklachten. 

De meeste reumatische aandoeningen zijn moeilijk geneesbaar en dus vaak chronisch. Bij minder dan 1 op de 10 reumapatiënten ontstaat remissie. Er is dan geen ziekteactiviteit meer naar verloop van tijd. Sommige andere patiënten hebben alleen lichte aanvallen, waar ze weinig of geen beperkingen aan overhouden. Bij de meeste patiënten echter, is de ziekte agressiever en heeft de ziekte een chronisch progressief beloop wat betekent dat de ziekte steeds erger wordt. De klachten zijn daarnaast erg grillig. Dit betekent dat patiënten momenten met weinig last van de ziekte, afwisselen met momenten met (heel) veel last.

De verschillende vormen van reuma

Reuma kan onderverdeeld worden onder vier algemene vormen. Acuut reuma, slijtagereuma (artrose), weke delen reuma en ontstekingsreuma.

Acuut reuma
Kenmerkend voor acuut reuma in het algemeen, is het eerst ervaren van koorts, waarna minder eetlust, buikpijn en/of vermoeidheid voorkomen. Vervolgens kunnen gewrichtsontstekingen optreden. Acuut reuma komt in Westerse landen en daarmee ook in Nederland nog maar weinig voor. Daarom wordt vaak niet gesproken over deze vorm van reuma en heeft men het enkel over de drie volgende vormen van reuma. Indien acuut reuma wel voorkomt is dit meestal bij kinderen tussen 4 en 18 jaar. Acuut reuma wordt veroorzaakt door een besmetting van de streptokokbacterie. Hierop kan het immuunsysteem overreageren, waardoor de eerdergenoemde koorts ontstaat. 

Slijtage reuma (artrose)
Wat veel voorkomt is slijtagereuma, beter bekend als artrose. Ongeveer 1,1 miljoen Nederlanders hebben hier last van. Artrose ontstaat door de schade die vaak wordt veroorzaakt door overbelasting van de gewrichten. Het begint meestal met een verslechtering van het gewrichtskraakbeen. Doordat een beschermende laag kraakbeen op de gewrichtskogel en in de gewrichtskom is aangebracht, kunnen de gewrichtsbotten zonder problemen bewegen. Dit is slechts een paar millimeter dik en wordt aangedreven door een zeer effectieve gewrichtsvloeistof. Alleen door bewegingen in het gewricht kan deze vloeistof in het kraakbeen ingemasseerd en opgenomen worden. Dit zal de gewrichtssmering op gang brengen. 

Weke delen reuma
Een derde vorm van reuma is weke delen reuma. Er is sprake van weke delen-reuma wanneer niet de gewrichten zelf, maar het omliggend weefsel is aangedaan. Hierbij kan gedacht worden aan aandoeningen aan spieren, pezen, banden, kapsels, slijmbeurzen en tussenwervelschijven. Ongeveer 500.000 Nederlanders kampen met weke delen-reuma. Bekende vormen zijn fybromyalgie, tendinitis (peesontsteking) en bursitis (slijmbeursontsteking). Fibromyalgie betekent letterlijk ‘pijn in bindweefsel en spieren’ en kenmerkt zich door chronische pijn in meerdere spieren, peesaanhechtingen en gewrichtsbanden. Het kan een gevolg zijn van overbelasting van spieren en/of gewrichten door sporten en zwaar lichamelijk werk. Algemene uitputting, mentale spanning of slaaptekort kunnen ook fibromyalgie inleiden.
Tendinitis (peesontsteking) en bursitis (slijmbeursontsteking) kunnen allebei ook ontstaan door overbelasting van spieren. Dit gebeurt door een beschermingsreactie van het lichaam tegen deze overbelasting. Bij een peesontsteking(tendinitis) zwelt een pees op waarna deze gaat ontsteken. Het is niet chronisch maar geneest vaak langzaam. Kijkend naar een slijmbeursontsteking is het goed om te weten dat de functie van een slijmbeurs, het beschermen van pezen, spieren of boteinden is. Irritatie van de slijmbeurs zorgt voor een ontsteking ervan, welke chronisch kan zijn. De meeste slijmbeursontstekingen komen voor bij de heup of schouder. 

Ontstekingsreuma
De laatste reumavorm is ontstekingsreuma. Hieronder vallen aandoeningen die te maken hebben met langdurige gewrichtsontstekingen. 400.000 Nederlanders hebben ontstekingsreuma. De bekendste vormen zijn Reumatoïde Artritis, de ziekte van Bechterew, Artritis Psoriatica en Polymyalgia Rheumatica.
Reumatoïde Artritis, afgekort RA, is een auto-immuun ziekte. Dit betekent dat de afweercellen van het lichaam zich 'vergissen' en gezonde lichaamscellen aantasten. Bij Reumatoïde Artritis gebeurt dit bij de gewrichtskapsels. Deze raken geïrriteerd en ontstoken en uiteindelijk kunnen ook het kraakbeen en bot aangetast worden. RA komt veel meer voor bij vrouwen dan bij mannen. De klachten van RA kunnen (heel) heftig zijn. Voorkomende klachten zijn pijn in het ontstoken gewricht, ochtendstijfheid, vermoeidheid, grieperigheid, lusteloosheid en bloedarmoede. RA wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een teveel aan ontsteking stimulerende stoffen in het afweersysteem. De hormoonhuishouding heeft ook een invloed. Vrouwen zouden dit kunnen merken na een zwangerschap of tijdens de overgang, doordat de eerste symptomen van RA of gevorderde symptomen ontstaan.

Ook de ziekte van Bechterew is een vorm van ontstekingsreuma. Deze kenmerkt zich door ontstekingen in de gewrichten van de wervelkolom en het bekken en soms ook van andere grote gewrichten zoals bijvoorbeeld de knieën en enkels. Wakker worden van de pijn en stijfheid tijdens het tweede deel van de nacht en een langdurige stijfheid de eerste uren na het opstaan zijn ook kenmerkend. Ontstekingen kunnen leiden tot het vastgroeien van de wervels in de rug en komen vaker voor bij mannen dan bij vrouwen en tussen het 18e en 30e levensjaar. Indien je last hebt van rugpijn in combinatie met pijnlijke gewrichten, darmklachten, pijn bij het plassen of oogontsteking kun je het beste een arts raadplegen. De ziekte van Bechterew is grotendeels erfelijk. 90% van de patiënten hebben de erfelijke factor HLA-B27 in hun bloed. Lang niet iedereen met deze factor krijgt ook daadwerkelijk de ziekte van Bechterew, 10% van de gehele gezonde bevolking heeft namelijk ook de erfelijke factor in zijn bloed. Overigens kunnen bacteriële infecties van met name de urinewegen en darmen, vermoedelijk een aanleiding zijn voor het ontstaan van de ziekte bij mensen met de erfelijke factor. 

Artritis Psoriatica (AP) is een ziekte bestaande uit twee ziektes. Psoriatica zorgt voor schilfers op de huid, ook bekend als eczeem en Artritis zorgt voor ontstekingen onder de huid.
Ongeveer 10 tot 30 procent van de mensen met Psoriatica, krijgt ook te maken met Artritis.
Psoriatica is een gevolg van een versnelde celdeling van de huid welke plaatsvind door een verstoring van de hoorncellen. Artritis ontstaat net als bij RA door een verstoord afweersysteem, veroorzaakt door een overschot aan ontsteking stimulerende stoffen. Waardoor deze storing ontstaat is niet duidelijk. Wel weet men dat erfelijkheid een rol speelt. 

Polymyalgia Rheumatica (PMR), is ook een ontstekingsreuma vorm. Het staat beter bekend als spierreuma en betekent letterlijk ook ‘veel spierpijn’. De patiënt krijgt voornamelijk last van hevige pijn en stijfheid in de nek, schouders en heupen. De pijn komt plotseling tot stand en is vaak symmetrisch. Ook kan een gebrek aan eetlust, vermagering, een gebrek aan energie en depressieve gevoelens ontstaan. PMR komt meestal voor bij mensen ouder dan 50 jaar en komt twee keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Na twee tot drie jaar gaat de ziekte bijna altijd weer over, al kan het soms ook korter of langer duren. 

Als laatste vallen jicht en systeemziekten ook onder ontstekingsreuma. Bij jicht wordt een ontsteking veroorzaakt in een gewricht. Soms komt het voor in de middenvoet, enkel, knie of pols, maar in de meeste gevallen is de grote teen ontstoken. Een ontsteking bij jicht ontstaat snel en is meestal binnen een tot drie weken weer genezen. Helaas kan de ontsteking weer terugkomen. Wanneer jicht 4 maal is voorgekomen wordt gesproken van chronische jicht. Bij systeemziekten komen de ontstekingen niet alleen voor in de gewrichten maar ook in de nieren, huid en slijmvliezen longen en hart. Lupus erythematosus, sclerodermie en het syndroom van Sjögren vallen hieronder. 

Het ontstaan van de verschillende vormen van reuma

Na alle subtypen van reuma belicht te hebben kan gezegd worden dat alle reumavormen vervelend tot zeer vervelend kunnen zijn en aanzienlijke tot grote gevolgen kunnen hebben voor iemands dagelijks leven. Bij veel typen reuma is niet precies duidelijk waardoor deze ontstaat. Wel is duidelijk dat er een aantal gemeenschappelijke factoren zijn die bepalend kunnen zijn bij het ontstaan en de ontwikkeling van reuma. Zo heeft genetische aanleg in sommige gevallen een invloed. Hiernaast speelt het immuunsysteem een grote rol bij heel wat type reuma, voornamelijk doordat er door een storing ervan, een overschot aan ontsteking stimulerende stoffen aanwezig zijn. Dit overschot kan leiden tot ontstekingen. Een andere veel voorkomende factor is overbelasting van spieren en gewrichten, waarna als beschermingsreactie een ontsteking ontstaat. Ook een tekort aan slaap, het ervaren van stress en ongezonde voeding dragen bij. De laatstgenoemde drie factoren komen dankzij de drukke en prestatiegerichte maatschappij waarin we leven vaak voor en zijn dan ook een veelvoorkomende oorzaak van reuma. 

Het aanpakken van reuma klachten

Met alle (zeer) vervelende gevolgen die reuma met haar mee kan brengen, zou het ideaal zijn wanneer reuma genezen zou kunnen worden. Bepaalde soorten reuma zoals de bijvoorbeeld eerder besproken peesontsteking, genezen normaal gesproken ook. Doordat de meeste reumavormen echter chronisch zijn, kunnen deze moeilijk genezen. Klachten kunnen worden tegen gegaan om het maximale uit het leven te halen ondanks deze vervelende aandoening! Hierbij is het belangrijk om de oorzaken van het probleem aan te pakken. Zoals eerder gezegd, is er geen precies beeld over de oorzaak, maar wel een globaal beeld van oorzakelijke factoren. Het aanpakken van deze oorzaken biedt een effectieve manier om de reumaklachten te doen verlichten. Het zou zelfs reuma kunnen voorkomen in sommige gevallen. Het gaat om de volgende 4 oplossingen:

Water

1. Een gezondere voedingsgewoonte creëren:

Drink bijvoorbeeld acht tot tien glazen gezuiverd water per dag, zo worden afvalstoffen beter afgevoerd, wat het lymfesysteem en immuunsysteem ten goede komt en het genezingsproces kan bespoedigen. Eet ook voldoende groente en fruit. Bouwstoffen hierin bevorderen het immuunsysteem en dus de weerstand. Ook vette vis schijnt bevorderend te werken, doordat het ontstekingen tegen gaat. Als laatste kan het goed luisteren naar wat je eigen lichaam aangeeft, hiernaar te handelen en vervolgens goed te letten op de gevolgen van je consumpties helpen een patroon te herkennen.Naast het voldoende innemen van de juiste voeding, is het mijden van bepaalde voeding ook verstandig. Denk hierbij aan purine en specifieke eiwitten. Vermijd onder andere rood vlees, paddenstoelen, champignons, spinazie en bloemkool. Beperk tevens het gebruik van noten en zaden en daarnaast alcoholgebruik. Overmatig alcoholgebruik kan reumatische klachten sterk verergeren.

Mindfulness

2. Verlagen van stress en verhogen van mindfulness:

Zoals eerder benoemd, kan stress ook een oorzaak zijn van reuma. Bij stress verkeert het lichaam eigenlijk continu in een toestand van verhoogde paraatheid, met een verhoogde hartslag en spierspanning als gevolg. Deze spierspanning kan bij lang aanhoudende stress in combinatie met een ongunstige lichaamshouding leiden tot overbelasting verschijnselen. Stress kan op verschillende manieren worden verlaagd. Het dagelijks toepassen van ontspanningsoefeningen of ontspanningsactiviteiten kan hierbij helpen.

Spieren reuma

3. De spieren en gewrichten zo min mogelijk overbelasten:

Dit zorgt ervoor dat het lichaam geen beschermingsreactie in gang hoeft te zetten waardoor een ontsteking vanuit overbelasting kan worden voorkomen.

4. Innemen van medicijnen:

Je kunt het beste jouw arts raadplegen welke medicijnen en of natuurmiddelen specifiek voor jou van toepassing zijn.


Bewegen en het voorkomen van reuma

Wanneer gekeken wordt naar het ontstaan van overbelasting, heeft dit vaak te maken met of een korte, te zware belasting (bijv. intens sporten zonder warming up, intens sporten na lange inactiviteit, te zwaar tillen) of met een te lange en lichte belasting (bijv. constante aanspanning zonder beweging, of te veel herhalingen van een bepaalde beweging). Zulke vormen van overbelasting maken dat het lichaam niet makkelijk kan herstellen. Ook bepaalde (werk)houdingen kunnen spieren meer belasten dan nodig (bijvoorbeeld onderuitgezakt zitten of het hoofd naar voren gebogen houden tijdens het internetten, het lezen van een boek of het gebruik van je smartphone). Overigens kunnen door langere ongunstige spierbelasting spierknopen (triggerpoints) ontstaan, dit zijn gevoelige tot pijnlijke plekken die verkrampt zijn en stijfheid veroorzaken. 

Voorkomen van overbelasting kan door de belastbaarheid van de spieren te verhogen. Dat kan door een goede (nacht)rust, goede lichaamsconditie, goed getrainde spieren o.a. door voldoende herstelfase, warming-up voor trainingen, een niet te koude sportomgeving en het regelmatig rekken en masseren van spieren.  

Het zou echter niet vreemd zijn wanneer er al enige mate van overbelasting aanwezig is. In dat geval is er elk moment een verhoogde kans op bepaalde reuma’s. Hierbij is het eerst belangrijk deze belasting te verminderen. Het veranderen van een lichamelijke eigenschap zoals bijvoorbeeld het onderuit gezakt zitten, is niet heel makkelijk te veranderen. Dan kan het ook al helpen om vaker pauzes te nemen of te variëren in houding. Ook kunnen eerdergenoemde spierknopen (triggerpoints) aanwezig zijn. Indien het advies ter voorkoming van overbelasting wordt opgevolgd, kunnen deze op termijn ook verdwijnen. 

De rol van bewegen

Naast het voorkomen of verhelpen van overbelasting, is het ook belangrijk om toch voldoende te bewegen. Juist ook met reuma. De intensiteit en duur van bewegen die een persoon met reuma aankan, verschilt uiteraard per persoon. De conditie van spieren, gewrichten en algemene conditie spelen hierbij een rol, net als de reuma vorm die aanwezig is. 
Bij ontstekingsreuma kan tijdens een actieve klachten periode beter rustig aangedaan worden, alhoewel normaal bewegen wel noodzakelijk blijft om stijfheid te voorkomen. In de rustigere klachten periode kunt u actiever bewegen, ook al voelen gewrichten stijf of pijnlijk aan. 
Weke delen reuma is ook gebaat bij beweging omdat hierdoor zowel stijfheid als pijn door verminderen en worden tegen gegaan! Bij alle bewegingen is het wel belangrijk om de spieren niet te zwaar en te lang te belasten en de gewrichten ook niet veel te belasten. 

Bewegen op de bellicon® trampoline als hulpmiddel bij reuma

Eerder is opgemerkt dat overbelasting van spieren en gewrichten reuma zou kunnen veroorzaken en voorkomen van overbelasting of verhelpen van overbelasting dus gewenst is. Daarnaast is regelmatig bewegen juist weer goed (rust roest!). 

Een bewegingsmethode die goed werkt bij reuma is bouncen op de bellicon.
De bellicon trampoline heeft soepele elastieken veren in plaats van stugge metalen veren. Het is hierbij belangrijk om te letten op een zo elastisch mogelijke vering. Hoe elastischer de vering, hoe langer de remweg en de daaraan gekoppelde, verhoogde inwerking van de zwaartekracht. Hierdoor worden de spieren, ligamenten en pezen rond de gewrichten steviger, zodat de gewrichten stabieler worden. In vergelijking met normale trampolines met stalen veren is de remfase op een bellicon veel langer. Een bellicon elastiekring van 25 cm rekt uit tot ongeveer 49 cm; een stalen veer van 8,5 cm slechts tot 8,9 cm (dus maar 4 millimeter!). Tegelijkertijd is door het zachte afremmen de belasting voor gewrichten en tussenwervelschijven op de bellicon beduidend kleiner. Je traint dus low impact en tegelijkertijd effectief!

De elastieken zijn er in verschillende sterkten. Afhankelijk van je gewicht en het doel waarvoor je de bellicon wilt gebruiken kies je de juiste soort.

Misschien ben je geneigd je gewrichten te ontlasten en beweging te vermijden omdat je reuma hebt. Bijvoorbeeld vanwege pijn of omdat je bang bent dat het erger wordt. Lichaamsbeweging is juist heel belangrijk. Dit zorgt voor circulatie in het lichaam. Soft bouncen op de bellicon is al voldoende om je algehele celstofwisseling te verbeteren en versterkt de spieren en pezen.
Sterkere spieren en pezen zorgen voor betere ondersteuning en schokdemping van de gewrichten. De pijn neemt daardoor meestal af. Ook helpt bewegen het kraakbeen in goede conditie te houden. 

De bellicon kan van een heel lage intensiteit tot een hele hoge intensiteit gebruikt worden. Belangrijk is de intensiteit af te stemmen op je conditie van het moment. Niet doen wat je kan maar doen wat gezond is en daardoor opbouwend naar langzaamaan steeds een beetje meer. 
Gebruik de bellicon niet alleen als fitness apparaat, maar ook puur om je circulatie goed op gang te houden. Zitten is het nieuwe roken wordt gezegd. Bijvoorbeeld 1 keer per uur 3-5 minuten rustig op-en-neer bouncen met de voeten aan de mat maakt het verschil. Wanneer dit met regelmaat wordt gedaan (muziekje erbij ) geef je je lichaam geen kans ‘vast te roesten’.

Ook wordt het lymfevatenstelsel geactiveerd, waardoor afvalstoffen beter worden afgevoerd. Daarnaast vormt de aan- en ontspanning van alle spieren een goede cardiovasculaire training. De afvoer van afvalstoffen en de cardio training samen zorgen ervoor dat je je beter en fitter zult voelen. Hierdoor worden tevens meer voedingsstoffen en zuurstof in de cellen afgeleverd, waaronder bijvoorbeeld de tussenwervelschijven, maar ook het kraakbeen in heup- en kniegewrichten wordt voorzien van voedingsstoffen welke een positieve werking kunnen hebben op algemene heup- en knieklachten. Daarnaast levert het bouncen op de bellicon een stimulans voor de productie van afweercellen in de darmen wat het immuunsysteem ten goede komt. Ook kan de bellicon helpen tegen stress en depressie, welke volgens voedingsgeneeskundige Dr. Klatte, door de gewichtsloosheid die bij het loskomen van de mat ervaren wordt. Hierbij komen onder andere neuropeptiden in de hersenen vrij. 

Conclusie

Reuma is een veelvoorkomende ziekte welke onderverdeeld kan worden in vier subtypen. Bij veel vormen zijn de klachten erg vervelend en bovendien vaak chronisch, waardoor het je leven beduidend kan beïnvloeden. Precieze oorzaken over reuma zijn lastig te definiëren. Wel is duidelijk dat algemene factoren zoals het immuunsysteem, overbelasting van spieren en gewrichten, erfelijkheid en leefwijze een oorzaak kunnen zijn van reuma. Om reumaklachten effectief tegen te gaan, is het belangrijk om een combinatie van oplossingen te gebruiken. Hierbij kan gedacht worden aan het innemen van de voor u specifieke reumavorm gemaakte medicijnen en of natuurmiddelen, het inpassen van goede voedingsgewoontes en afleren van minder gunstige voedingsgewoontes, het voorkomen van overbelasting van spieren en gewrichten en het verminderen van zaken zoals stress en alcoholgebruik. De bellicon trampoline werkt bevorderend bij het verbeteren van het immuunsysteem, het tegengaan van overbelasting aan spieren en gewrichten. 

Bronnen
1. www.reumafonds.nl
2. www.levenmetreuma.nl
3. http://www.reumaverschijnselen.nl/reuma-oorzaak/
4. http://www.dokterdokter.nl/gezond-leven/bewegen/verschillende-soorten-reuma-en-bijbehorende-verschijnselen/ 
5. http://www.praktijkgroenewolddeventer.nl/massageoverbelasting.html 
6. http://www.reumaverschijnselen.nl/voeding/
7. http://www.reumafonds.nl/informatie-voor-doelgroepen/patienten/dagelijks-leven/bewegen/waarom-bewegen/bewegen-met-reuma

Deel bericht